16/07/2017
Trang Đầu » văn hoá

Thế giới và Trung Quốc đối với Lưu Hiểu Ba

1. Thế giới thương tiếc nhà đấu tranh dân chủ Lưu Hiểu Ba

clip_image002

Những người thương tiếc về cái chết của nhà đấu tranh dân chủ Lưu Hiểu Ba trong một cuộc biểu tình bên ngoài văn phòng liên lạc của Trung Quốc vào ngày 13 tháng 7 năm 2017 tại Hồng Kông.

clip_image004

Ông là một trong những gương mặt chính trong phong trào biểu tình đòi dân chủ tại Quảng trường Thiên An Môn hồi 1989. Đối với nhiều người trên thế giới, ông Lưu Hiểu Ba là một anh hùng đấu tranh cho dân chủ, nhưng lại là một kẻ xấu trong con mắt của chính phủ đất nước ông.

clip_image006

Một cuốn sách chia buồn được trưng bày giữa những bông hoa và một bức chân dung của Lưu Hiểu Ba, tại một đài tưởng niệm tạm thời để vinh danh nhà văn trong thời gian lưu trú tại Hoa Kỳ vào ngày 13 tháng 7 năm 2017.

clip_image008

Một người phụ nữ khóc tiếc thương và căm phẫn lên án chính quyền CS Trung Quốc trong đêm.

clip_image010

Những người biểu tình ủng hộ dân chủ và các cựu nghị sĩ Lee Cheuk-yan và Albert Ho tham dự một cuộc biểu tình ngồi ngoài Văn phòng Liên lạc Trung Quốc tại Hồng Kông vào ngày 10 tháng 7 năm 2017.

clip_image012

Ủy ban Nobel Hòa bình đã tuyên bố Bắc Kinh „chịu trách nhiệm nặng nề” cho cái chết của ông. Họ cũng nói họ lo ngại cho tình hình của người vợ, bà Lưu Hà, đã bị quản thúc từ 2010. Quốc tế đã lên án Trung Quốc. Ủy ban Nobel cho rằng sự ra đi của ông là “quá sớm” và việc Trung Quốc không cho phép ông đi nước ngoài chữa trị là “vô cùng đáng buồn. ”Đức, một trong những quốc gia cân nhắc là một lựa chọn cho ông Lưu, hối hận rằng việc di chuyển đã không diễn ra, Ngoại trưởng Sigmar Gabriel nói: “Trung Quốc có trách nhiệm trả lời một cách nhanh chóng, công khai và rõ ràng vì sao không phát hiện ra bệnh ung thư này sớm hơn”, ông nói thêm trong một thông cáo. Ngoại trưởng Anh Boris Johnson cũng nói Trung Quốc đã “sai” khi từ chối cho ông Lưu Hiểu Ba đi nước ngoài để chữa bệnh. Hoa Kỳ tiếc thương cái chết của ông Lưu Hiểu Ba và kêu gọi Trung Quốc thả bà góa phụ của nhà bất đồng chính kiến khỏi bị quản thúc tại gia và để bà ấy rời khỏi Trung Quốc. (Hình: Getty Images)

Nguồn: http://www.nguoi-viet.com/photo/gioi-thuong-tiec-nha-dau-tranh-dan-chu-luu-hieu-ba/

***

2. Tưởng nhớ Lưu Hiểu Ba qua nghệ thuật và mạng xã hội

clip_image013

Phác họa của nghệ sĩ Badiucao tưởg nhớ ông Lưu Hiểu Ba, tác phẩm mang tên Tự do sau chót – Final Freedom. Ảnh: BADIUCAO

Ông Lưu Hiểu Ba, khôi nguyên Nobel Hòa bình là nguồn cảm hứng cho một thế hệ mới những nhà hoạt động vì dân chủ Trung Quốc và cái chết của ông được nhiều nghệ sĩ có xu hướng chính trị tưởng nhớ.

Nhiều nhà hoạt động nhìn nhận ông là ‘người đỡ đầu’ cho sự nghiệp của họ và đã bày tỏ lòng biết ơn tới ông dù Lưu Hiểu Ba bị giới chức Trung Quốc kết án tù vài lần vì tội “lật đổ”.

Một trong những nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ là tình yêu được ghi nhận đầy đủ giữa ông Lưu Hiểu Ba và bà Lưu Hà, vợ ông, người hiện vẫn bị quản thúc tại gia.

clip_image015

Ông Lưu Hiểu Ba là ai?

Bức ảnh hai vợ chồng ông Lưu Hiểu Ba dưới đây được lan truyền trong giới các nhà hoạt động là bạn bè của họ, và nó đã đặc biệt khiến nhiều người cảm động.

clip_image017

Ảnh được một nhà hoạt động có trụ sở tại Quang Châu, Ye Du, đăng trên twitter cho thấy ông Lưu Hiểu Ba và bà Lưu Hà, tại một địa điểm không được tiết lộ. Ảnh: EPA

Bức ảnh này đã gợi cảm hứng cho một số tác phẩm về tình yêu của họ, như bức ảnh của nghệ sĩ Badiucao dưới đây mang tên Bệnh nhân Trung Quốc.

clip_image019

Phác họa vẽ ông Lưu Hiểu Ba và bà Lưu Hà của nghệ sĩ Badiucao. Ảnh: BADIUCAO

Nghệ sĩ sống tại Úc này cũng vẽ một tác phẩm trên tường ở Hosier Lane tại Melbourne hôm thứ Tư, kêu gọi thả tự do cho ông Lưu.

clip_image021

Ảnh: BADIUCAO

Nghệ sĩ hoạt hình nổi tiếng Rebel Pepper đã vẽ và đưa lên tw tác phẩm của mình, cũng lấy cảm hứng từ bức ảnh nói trên.

clip_image023

Ảnh: RFA

Nghệ sĩ hoạt hình Trung Quốc, Tiểu Quái, cũng vẽ dựa trên bức ảnh này với hình ảnh hai ngọn nến biểu tượng cho vợ chồng ông Lưu.

clip_image025

Bản quyền hình ảnh XIAOGUAI

Năm 2010, ông Lưu không được phép đi tới Thụy Điển nhận giải Nobel Hòa bình.

clip_image026

Bản quyền hình ảnh GETTY IMAGES

Hình ảnh chiếc ghế bỏ trống tại Oslo năm 2010 đã là nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ như tác phẩm dưới đây của Badiucao.

clip_image027

Bản quyền hình ảnh BADIUCAO

Rebel Pepper cũng có tác phẩm về chiếc ghế bỏ trống này và sử dụng cả sọc kẻ từ bộ pyjamas ông Lưu Hiểu Ba mặc.

clip_image028

Bản quyền hình ảnh REBEL PEPPER

Tại Hong Kong, nơi giới hoạt động công khai kêu gọi thả ông Lưu, sinh viên 17 tuổi Anson Hui nói với hãng tin AFP trước đó trong tuần anh sợ rằng cái chết của ông sẽ có nghĩa là gì.

“Tôi cảm thấy lo sợ. Nếu ông Lưu Hiểu Ba mất đi, sẽ không ai có thể thay thế ông… Nếu không có ông Lưu Hiểu Ba chúng ta không thể đoàn kết cả thế giới cùng lên tiếng được.

“Thế giới sẽ mất đi một lãnh tụ tinh thần”.

Nguồn: http://www.bbc.com/vietnamese/culture-social-40609045

***

3. Trung Quốc xóa sạch mọi hình thức tỏ lòng thương tiếc đối với Lưu Hiểu Ba

clip_image030

Một người phụ nữ tỏ lòng thương tiếc người được trao giải Nobel Hòa bình Lưu Hiểu Ba bên ngoài văn phòng liên lạc của Trung Quốc tại Hong Kong, ngày 14 tháng 7, 2017.

Những người làm công tác kiểm duyệt của Trung Quốc ra sức xóa bỏ hình ảnh những ngọn nến, thông điệp ‘hãy an nghỉ’ và những lời thương tiếc khác dành cho ông Lưu Hiểu Ba khỏi mạng xã hội trong khi họ tìm cách dập tắt thảo luận về cái chết của nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng này.

Nhà hoạt động dân chủ 61 tuổi qua đời hôm thứ Năm vì ung thư gan dưới sự canh gác dày đặc của công an tại một bệnh viện ở thành phố Thẩm Dương, đông bắc Trung Quốc clip_image032nhưng phần lớn người Trung Quốc vẫn không hay biết gì về cái chết của ông hoặc thậm chí không biết ông là ai.

Tìm kiếm tin tức về cái chết của ông trên công cụ tìm kiếm Baidu của Trung Quốc không cho kết quả nào. Mạng xã hội Weibo, một dạng Twitter của Trung Quốc, chặn việc sử dụng tên ông và chữ viết tắt “LXB” của tên ông (Liu Xiaobo).

Thậm chí cả những hình thức bày tỏ sự tiếc thương ít gây chú ý nhất trên Weibo cũng bị xóa bỏ.

Một người dùng đăng dòng chữ “RIP” (viết tắt của ‘Rest In Peace’ nghĩa là ‘hãy an nghỉ’) được khuyến cáo rằng nó đã bị xóa “vì vi phạm những quy định và luật pháp có liên quan” dù không hề nhắc tên Lưu Hiểu Ba.

RIP giờ là một trong số những cụm từ tìm kiếm bị chặn trên mạng truyền thông xã hội của Trung Quốc.

Người dùng đăng những emoji (biểu tượng thể hiện cảm xúc) hình ngọn nến lên Weibo cũng bị xóa. Khi truy cập vào mạng Weibo trên máy tính cá nhân, biểu tượng này không còn nằm trong số những lựa chọn biểu tượng cảm xúc nữa.

Tuy nhiên, với ứng dụng di động Weibo, biểu tượng ngọn nến vẫn còn nhưng những nỗ lực đăng nó lên đều bị chặn và kích hoạt một thông báo nói rằng “nội dung bất hợp pháp!”.

Từ “cây nến” trong tiếng Trung Quốc cũng bị cấm.

Trung Quốc kiểm soát chặt chẽ Internet thông qua một hệ thống kiểm duyệt được gọi là “Phòng Hòa Trường Thành” (Bức tường lửa dài) và theo dõi chặt chẽ nội dung nhạy cảm trên mạng truyền thông xã hội.

Những bình luận ca ngợi nhà bất đồng chính kiến này đã bị dọn sạch khỏi các trang mạng xã hội.

“Ông ấy là người dũng cảm trong thời đại này, lịch sử sẽ nhớ tới ông ấy dù sống hay chết,” một người sử dụng đăng lên Weibo nhưng sau đó bị xóa.

Một người khác nói: “Ông, người vừa giải phóng, đã làm cho thế giới khác biệt, chúng tôi, những người vẫn còn trong tù, kính cẩn chào ông”.

Nguồn: https://www.voatiengviet.com/a/trung-quoc-xoa-sach-moi-hinh-thucto-long-thuong-tiec-doi-voi-luu-hieu-ba/3944351.html

***

4. Người Trung Quốc cho rằng, Liu Xiaobo đáng gặp quả báo

QUỲNH VI

clip_image034

Luật Khoa tạp chí lược dịch từ The Chinese Think Liu Xiaobo Was Asking For It của tác giả James Palmer, được đăng trên báo Foreign Policy ngày 12/7/2017.

***

Đổ lỗi cho nạn nhân (blaming the victim) là điều mà người ta sẵn sàng làm để mong có được một giấc ngủ bình an ở xứ sở này, nơi mà chính quyền sẵn sàng nghiền nát bạn bất cứ lúc nào.

Liu Xiaobo (Lưu Hiểu Ba), người đoạt giải Nobel Hòa Bình và là nhà văn bất đồng chính kiến Trung Quốc, đang trong những ngày cuối đời vì căn bệnh ung thư gan. Ông Liu đã ở tù từ năm 2009, và “tội” của ông là đã công bố một bản Hiến chương kêu gọi cải cách chính trị.

Thế nhưng, ở Trung Quốc, chả ai coi ông là “người hùng’ cả. Đa số người dân tại đây chỉ nghe loáng thoáng về ông nếu như họ có một chút quan tâm đến cái tên Liu Xiaobo. Những người đã biết về ông ấy, theo kinh nghiệm cá nhân tôi, đều nói về ông với một giọng điệu khinh miệt. “Ông ta nên cảm tạ chính phủ đã chữa trị miễn phí cho bệnh của mình!” – một người quen của tôi đã viết câu đó trên mạng xã hội.

Tôi đã từng rất choáng trước thái độ coi thường những người bất đồng chính kiến của tầng lớp trung lưu tại Trung Quốc – ngay cả ở những người mang tư tưởng khá cởi mở. Phản ứng đầu tiên của những người này là luôn luôn tìm cách đổ lỗi cho những người đối kháng. Tất cả mọi tội lỗi đều bị gán ghép lên những nạn nhân, chứ không phải là những kẻ đã bắt giam, tra tấn, và bỏ tù họ. Chế độ là chế độ, thế thôi.

Nhưng theo thời gian, tôi nhận ra được, đó là một hiện trạng tâm lý: đổ lỗi cho nạn nhân là một cách mà một số người dùng để tự cứu rỗi. Phiên bản mà tôi thấy ở xã hội toàn trị Trung Quốc thực ra đại diện cho một hiện trạng đang xảy ra ở khắp nơi. Trong tâm lý học, nó được gọi là giả thuyết thế giới công bình (just world).

Đó là một niềm tin, có ý thức hoặc không, là khi những đìều bất hạnh xảy ra cho một số người, thì nhất định phải có một nguyên nhân hợp lý để giải thích cho nó. Ví dụ như: ông này bị ung thư vì ông ta không tin vào Chúa và không cầu nguyện đủ. Cô kia bị hãm hiếp vì cô ấy đã lang thang vào một khu phố phức tạp không nên đến. Nếu anh chàng đó tỏ ra tôn trọng người cảnh sát kia một chút thì đâu đến nỗi, v.v.

Con người buộc phải tin vào một thế giới công bình như là một cơ chế tự bảo vệ bản thân về mặt tâm lý trước những điều bất công khủng khiếp mà họ phải đối mặt hằng ngày trong cuộc sống. Vì thực tế là, không có ai trong chúng ta dám nhận mình là đứa trẻ mà Thuợng đế nâng niu nhất.

Và vì vậy, chúng ta biết rằng, bất cứ lúc nào, bệnh tật, tai nạn, hoặc thiên tai đều có thể ngay lập tức lấy đi tất cả những gì mà chúng ta yêu thương nhất. Thế nhưng chúng ta lại tự huyễn hoặc bản thân, rằng mình không phải cọng tơ nhện vất vơ trước lò lửa nóng, rồi tìm mọi cách để lý giải sự khổ nạn của những kẻ khác để có thể tiếp tục ngô nghê mà an ủi, chúng ta vẫn ổn đấy thôi.

Trung Quốc không chỉ là một thế giới bất công mà con người cần phải tự biện giải, mà nó còn dung túng cả một chế độ bất công. Điều này dẫn đến một luận điểm của không ít người trong giới trí thức Trung Quốc – rằng Trung Quốc cần phải đặt việc ổn định đất nước và trật tự xã hội lên trên công lý và tự do. (Mà thường là, họ sẽ dùng những cách diễn đạt trừu tượng hơn, chứ không phải là thực tế trần trụi như đánh gãy tay và bỏ tù nhà báo).

clip_image036Đừng nói! Ảnh: ESECÊMP

Đó là sự cố gắng để xoay chuyển một sự việc không ai muốn chấp nhận trở thành một diễn ngôn mà tâm lý chúng ta có thể tạm dung nạp – họ không phải chối bỏ là xã hội bất công, nhưng họ sẽ nhún vai cho rằng, trong vụ này, lỗi là ở nạn nhân.

Bằng cách đó, nhà nước đã trở thành một hiện tượng tự nhiên chứ không còn mang vai trò đạo đức nữa: nếu một người ngu ngốc tới mức muốn dùng cái ô nhỏ bé của anh ta chống chọi lại cơn bão cấp 8, mà còn nghĩ là có thể che chắn cho người khác, thì lỗi là ở gã khờ kia chứ có phải của cơn bão đâu?

Rất nhiều người Trung Quốc, cũng như người dân ở các xã hội toàn trị khác, không muốn trực tiếp đối kháng với những điều khủng khiếp mà chế độ sẵn sàng ra tay với họ. Và vì thế, khi thấy nhà nước muốn đè chết một công dân khác, thì họ thà cho rằng lỗi chắc chắn nằm ở người dân đó. Những người như thế phải biết trước hậu quả gì sẽ xảy ra khi làm những điều đó chứ. Họ không nên quá hợm hĩnh như vậy, họ phải biết là mình đang chống đối với ai, với loại chính quyền nào chứ.

Và đó là lý do vì sao mà chính quyền Trung Quốc luôn cảm thấy thoải mái khi nói về Liu Xiaobo và những người dám chống đối chế độ trực diện. Chúng ta thấy rất rõ điều này khi Liu được trao giải Nobel Hòa Bình. Cả một dàn đồng ca của truyền thông nhà nước ồ ạt lên tiếng sau một tuần ngậm tăm vì Ban Tuyên giáo chưa đưa ra chỉ thị để xử lý thông tin. Những người như ông Liu là những ví dụ cho bài học răn đe từ chính quyền: dám vượt qua giới hạn thì sẽ bị tiêu diệt – và tất cả mọi tội lỗi sẽ bị cả xã hội đổ lên mình.

Chính quyền tỏ vẻ như – và cả đám đông công chúng thì hầu như cũng tin rằng, những giới hạn trong xã hội đã được họ vạch ra rất rõ ràng. Nhưng vấn đề là ở đây, những giới hạn đó vốn là vô hình cho đến khi một người vô tình bước qua chúng.

Ông chú của Jimmy, bạn tôi, không thể nào biết được công ty xây dựng của ông đang tham gia đấu thầu một dự án, mà đối thủ chính là một băng đảng xã hội đen bao gồm quan chức địa phương và giang hồ thật. Khi ông biết được thì họ đã bắt cóc ông đến sân thượng của một toà cao ốc đang xây, chặt đứt hai chân và bỏ mặc ông ở đó cho đến chết trong khi công an địa phương vu cáo và bắt giam em trai ông với một số tội họ tùy nghi đặt cho.

Những sai trái khủng khiếp nhất mà chính quyền làm ra thường là đối với những người dân chẳng phạm phải tội lỗi gì, ngoại trừ việc họ đã có mặt sai địa điểm và không đúng lúc. Đó chính là những bản án oan có khả năng gây nguy hiểm một cách lớn nhất đến chế độ trong cách đánh giá của chính quyền.

clip_image038

Bà Zhang Huanzhi, mẹ của Nie Shubin, một người bị xử tử hình oan vào năm 1996 về tội hiếp dâm và giết người và được minh oan… 18 năm sau. Ảnh: China Daily

Nếu điều gì có thể khuấy động được sự vô cảm của công chúng, thì đó sẽ là những vụ án oan mà nạn nhân là những người dân bình thường, chứ không phải là những nhà bất đồng chính kiến. Và vì thế, khi những cuộc đụng độ tầm thường giữa chính quyền và người dân trở thành bi kịch của xã hội, chúng ta sẽ thấy truyền thông nhà nước chỉ nói qua quýt về chúng; một chút giới thiệu mở đầu và ngay sau đó sẽ tìm cách đóng lại bất cứ cuộc thảo luận nào về vấn đề đó.

Nhưng đàn áp chính trị thì lại không như thế, nó luôn được tuyên xưng ở các phương tiện công cộng. Khi nhà nước muốn đè bẹp những cuộc thảo luận vừa được nhen nhúm trên thế giới mạng ở Trung Quốc năm 2003, blogger nổi tiếng Charles Xue đã bị ép nhận tội trên truyền hình trực tiếp cho cả nước xem vì “tội” dùng mạng Weibo để viết bài . Khi đó, tôi đã nói chuyện với một người đồng nghiệp thông minh và cởi mở người Trung Quốc, và cô ta hoàn toàn cảm thấy việc làm thô bỉ mang đầy mùi Cách mạng Văn hóa của nhà nước không ảnh hưởng gì đến mình. “Ông ta (Charles Xue) chắc chắn đã được (nhà nước) cảnh cáo rồi”.

Hoặc hãy nhìn vào sự kiện Falun Gong (Pháp Luân Công). Khi nhà nước bắt đầu đàn áp giáo đồ, đã có rất nhiều người tỏ ra đồng cảm với họ. Vì sao công an lại sách nhiễu bà kia nhỉ, bà ta chỉ tập Thái cực quyền trong công viên thôi mà? Thế nhưng, khi những người lãnh đạo của Falun Gong bắt đầu đưa ra những vấn đề mang tính đối kháng với chính quyền như biểu tình và tự thiêu xung quanh khu vực Trung Nam Hải (là khu hành chính trung ương của chính quyền và nơi mà trụ sở đảng Cộng sản Trung Quốc tọa lạc), thì sự đồng cảm của xã hội cũng bốc hơi theo đó.

clip_image040

Falun Gong tụ tập tại Beijing năm 1999 trước khi chiến dịch đàn áp của chính quyền bắt đầu. Ảnh: epochtimes

Ta không thể nào không muốn tò mò hơn một chút về dấu ấn văn hóa trong cách phản ứng của người dân. Thuyết nhân quả có một truyền thống lâu đời tại Trung Quốc. Đó là một quan niệm cho rằng số mệnh của một người chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những căn cơ, tội lỗi của tiền kiếp và cả những nghiệp chướng của kiếp này.

Người Tây phương sống ở Trung Quốc cũng không hẳn là miễn nhiễm với nó. Tôi nhớ đến các cuộc trò chuyện với những người nước ngoài sống tại đây khi Peter Dahlin, một nhà hoạt động nhân quyền người Thuỵ Điển bị bắt, bị từ chối cung cấp thuốc men, và bị ép nhận tội trên truyền hình trực tiếp.

Những lời mà tôi nghe được là: “Ông ta hành xử quá không đúng mực. Ông ta đã vượt qua giới hạn mà đáng lý ông ấy phải biết rồi chứ. Chắc rồi, những việc như thế làm sao mà xảy ra với chúng tôi được, chúng tôi là những người tuân thủ quy tắc của trò chơi và đương nhiên là sẽ được tôn trọng”. (Công bằng hơn mà nói, Dahlin bị phán là đã chơi nhạc Bob Dylan quá lớn khi trời vừa sáng, và trong một thế giới công bình thì anh ta chắc là phải bị trừng phạt cho thật nặng vào.)

Trở lại vụ án của Liu Xiaobo, tất cả những gì mà ông từng viết đều bị lôi ra để đấu tố ông. Ông bị cáo buộc là đã từng viết phải cần thêm “300 năm thuộc địa” thì Trung Quốc mới có thể trở nên văn minh như Hong Kong, là một người ủng hộ Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố, và đôi khi là một người quá mù quáng nên không nhìn thấy sự suy tàn của nền văn minh Tây phương. Tất cả những thứ ấy đều bị các nhà trí thức Trung Quốc và cả một số người Tây phương theo chủ nghĩa biện giải (apologists) lôi ra làm lý do để phản bác Liu.

Những người ấy sẽ không bao giờ thèm giải thích là tại sao những bài luận không chừng mực, hoặc một niềm tin ngây thơ về một chủ nghĩa nào đó lại có thể là lý do và bằng chứng để bắt một người phải chịu cảnh áp bức và tù đày hằng chục năm. Đối với họ, chỉ cần nhích ngón tay một chút, kiếm bất cứ lời biện bạch nào là đủ để có thể quay về kê cao gối ngủ.

Một trong những cách kỳ quái nhất mà người ta đàm tiếu về Liu Xiaobo và những người bất đồng chính kiến khác như nghệ sĩ sôi nổi, Ai Weiwei (Ngải Vị Vị), mà tôi từng nghe qua, là ý kiến cho rằng những người này đang chuẩn bị cho một sự nghiệp vĩ đại nào đó và sẽ kiếm được bộn tiền từ phương Tây.

Những bài xã luận của Global Times (Hoàn cầu Thời báo) đã diễn tả những người đấu tranh cho dân chủ là “những kẻ đặt cược nhầm sòng.” Có lẽ, quan niệm này tồn tại là vì bộ máy tuyên truyền của chính phủ luôn tìm mọi cách đến gắn mác có liên quan đến cái gọi là “thế lực thù địch” lên tất cả những người bất đồng chính kiến trong nước.

Thế nhưng, đó cũng là một cách để tối giản mọi thứ rồi nhét vào cái vòng đa nghi luẩn quẩn mà cả xã hội Trung Quốc đang vận hành trong đó. Cứ tin rằng những ai dám chống lại chế độ là đều vì tiền của bọn Tây, chứ chẳng phải là nguyên tắc hay lý tưởng quái gì cả, và bạn sẽ biện minh được tất cả những trò tham nhũng và ngã giá mà bạn là một mắc xích của chúng.

Hiện tượng này có vẻ phổ biến nhất ở những người đã từng rất trẻ và rất có lý tưởng ở những năm 1980. Họ đã thỏa hiệp (với chính quyền), vậy tại sao những kẻ cứng đầu cứng cổ kia lại không thể? Tất cả mọi người – hoặc ít ra là những người trong cùng giai cấp xã hội với họ: dân thành thị, học cao, trí thức – đã có được một cuộc sống thành đạt trong những năm qua rồi kia mà.

Một ngày nào đó, tôi hy vọng là Liu Xiaobo sẽ được tưởng niệm trong những thời đại về sau như là một người đã chết vì niềm tin vào tự do dân chủ của mình cho một Trung Quốc tốt đẹp, công bình, và tử tế hơn. Nhưng đó sẽ là một con đường còn rất dài ở phía trước.

Còn ngay lúc này, ông đang hấp hối mà rất nhiều đồng bào của ông chỉ nhún vai cho qua. Đến cuối cùng, Liu Xiaobo ơi, ông thật đã mong đợi điều gì sẽ đến?

Nguồn bản dịch: http://luatkhoa.org/2017/07/nguoi-trung-quoc-cho-rang-liu-xiaobo-dang-gap-qua-bao-nay/