Những ngày tới, diễn biến trên bãi Scarborough nói riêng, Biển Đông nói chung sẽ còn phức tạp và tiềm ẩn nhiều nhân tố bất ổn khi Trung Quốc với sự cổ xuý, vào hùa của truyền thông sẽ ngày càng hung hăng, táo tợn.
Vấn đề trực tiếp của Philippines, nhưng đó cũng là bài toán chung đặt ra cho tất cả các bên có tranh chấp với Trung Quốc trên Biển Đông.

Nhiều chuyên gia nhận định, lệnh cấm đánh cá trên Biển Đông tập trung vào bãi Scarborough thực sự là một mũi tên bắn trúng hai đích. Một mặt nó tạo điều kiện và giục tàu cá Trung Quốc tăng cường xuống phía Nam gần quần đảo Trường Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam) để đánh bắt, mặt khác tạo cớ cho các tàu “công vụ” Trung Quốc bắt bớ tàu cá Philippines trên bãi Scarborough và từng bước khẳng định sự kiểm soát thực tế của Trung Quốc tại khu vực tranh chấp với Philippines.

Trong suốt một tháng căng thẳng quanh bãi đá mà Trung Quốc gọi là Hoàng Nham, Bắc Kinh vẫn đang kiềm chế không điều tàu chiến ra khơi để tham gia tranh chấp chủ quyền.
Thay vào đó, Trung Quốc điều các tàu hải giám gần như không trang bị hỏa lực, mà phương Tây gọi là “tàu dân quân” tới khu vực.

Theo hãng tin Pháp AFP, vào hôm nay, 17/05/2012, một nhóm người Philippines đã loan báo kế hoạch dùng tàu ra tận vùng bãi đá ngầm ngoài Biển Đông, đang bị Trung Quốc tranh chấp, để khẳng định chủ quyền của Manila. Trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Aquino đang tìm cách giảm bớt căng thẳng với Bắc Kinh trên hồ sơ này, câu hỏi đặt ra là, liệu chính quyền Philippines có để cho nhóm người này thực hiện ý định của họ hay không ?

Thượng nghị sĩ Lieberman thì cho rằng Việt Nam và Mỹ rõ ràng có những mối quan ngại chung về việc Trung Quốc khẳng định chủ quyền đối với Biển Đông. “Đây là điều không chấp nhận được đối với cả Việt Nam và Mỹ”, Thượng nghị sĩ Lieberman khẳng định. “Ở một khía cạnh nào đó, chúng tôi là đồng minh của Việt Nam và kể cả Philippines, vì chúng tôi không chấp nhận sự khẳng định chủ quyền của một cường quốc trên Biển Đông”.

Chính phủ Việt Nam chưa đưa ra phản ứng trước lệnh cấm đánh bắt năm nay của Trung Quốc, nhưng các năm trước, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam luôn luôn khẳng định hành động này là “vi phạm quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam đối với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, vi phạm Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và làm cho tình hình Biển Đông phức tạp thêm”.
Trung Quốc biện hộ cho lệnh cấm đánh bắt, được áp dụng hàng năm từ 1999, là để bảo vệ trữ lượng cá tại khu vực kinh tế đặc quyền của Trung Quốc và việc này “đã áp dụng từ lâu theo thông lệ quốc tế”.

Từ những tuyên bố úp mở, giờ đây Trung Quốc đã công khai kế hoạch tổ chức du lịch tới quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam mà họ đã dùng vũ lực cũng như các phương cách phi pháp khác để chiếm đóng.
Tân Hoa xã tuần này dẫn lời một quan chức tỉnh Hải Nam nói rằng các chuyến du lịch sẽ được triển khai sớm và du khách có thể đi bằng máy bay hoặc tàu thủy. Một bến tàu du lịch cũng đang được xây tại đảo Phú Lâm.

Đứng giữa Manila tôi biết rằng mình có mặt hôm nay ở đây để thấy rằng từ trước đến giờ tôi chỉ hiểu thế nào là tự do nhưng không thật sự cảm được tự do.
Tôi nghiệm ra rằng: Lòng tự hào dân tộc là thứ mà dân tộc tôi không thiếu, nhưng tự do để bày tỏ nó công khai thì lại vô cùng thiếu thốn.
Nhìn những người bạn Phi, tôi đau đớn nhận ra rằng lòng tự hào dân tộc của đồng bào tôi đã và đang bị bỏ tù. Và chính vì như thế nó không còn vẹn nguyên, nó chỉ còn là một niềm tự hào dân tộc bị tật nguyền.

Việt Long tường trình những sự kiện liên quan đến buổi lễ này đồng thời nêu ý kiến của cựu Đại tá hải quân Quách Hải Lượng, nguyên Tùy viên quân sự Tòa đại sứ Việt Nam tại Bắc Kinh, cùng luật gia Lê Hiếu Đằng, cựu Phó chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại thành phố Hồ Chí Minh.

Theo Tân Hoa Xã, được hãng tin Pháp AFP trích dẫn, phương tiện được sử dụng là giàn khoan mang ký hiệu 981 của tập đoàn dầu khí ngoài khơi Trung Quốc CNOOC (China National Offshore Oil Corporation). Đây là loại giàn khoan có khả năng hoạt động ở độ sâu tối đa 3.000 m, mũi khoan có thể xuyên xuống độ sâu 12.000 m.
Tân Hoa Xã nhắc lại là trữ lượng ở Biển Đông có thể lên đến 30 tỷ tấn đối với dầu, còn khí đốt lên đến 16.000 tỷ mét khối – tương đương với 1/3 tổng dự trữ của Trung Quốc – và 70% dầu khí ở Biển Đông nằm ở vùng nước sâu, tức là ở độ sâu hơn 300 mét.