Chúng tôi, một số trí thức sinh sống tại nước ngoài, gửi đến quý vị lá thư ngỏ này để phát biểu những suy nghĩ thẳng thắn và xây dựng trước tình hình nghiêm trọng của Việt Nam hiện nay.

Trước hết, chúng tôi muốn bày tỏ sự ủng hộ bản “Tuyên cáo” ngày 25 tháng 6/2011 của 95 nhân sĩ, trí thức, tố cáo và lên án nhà cầm quyền Trung Quốc liên tục gây hấn, xâm phạm chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam. Chúng tôi đồng thời hưởng ứng bản “Kiến nghị” ngày 10 tháng 7/2011 của 20 nhân sĩ, trí thức, kêu gọi Quốc hội và Bộ Chính trị công khai hoá thực trạng quan hệ Việt-Trung, nhấn mạnh vào nhu cầu đổi mới hệ thống chính trị, tôn trọng các quyền tự do, dân chủ của nhân dân để có thể thực hiện thành công nhiệm vụ bảo vệ và phát triển đất nước.

Cả hai bản Tuyên cáo và Kiến nghị đại diện những tiếng nói can đảm, trung thực của giới trí thức yêu nước mà chúng tôi có cơ hội tiếp xúc, trực tiếp hay gián tiếp, trong nhiều năm qua. Dù xa quê hương đã lâu, dù còn mang quốc tịch Việt Nam hay đã trở thành công dân nước ngoài, chúng tôi vẫn luôn quan tâm đến các khó khăn và thuận lợi của đất nước. Do đó chúng tôi ủng hộ những ý kiến chính đáng của nhân sĩ, trí thức trong nước và chỉ trình bày ngắn gọn một số nhận định bổ túc sau đây.

Trong khi nhận chữ ký qua thư điện tử, rất có thể đã có một vài nhầm lẫn không đáng có, và cũng do chúng tôi mất cảnh giác không nghĩ tới cách chống phá thâm hiểm của những người cũng ăn lương từ tiền đóng thuế của nhân dân nhưng đã hành động như kẻ đối lập với nhân dân, BVN chia sẻ sự khó chịu của quý vị đã bị đối xử một cách không tương xứng với tư cách công dân của quý vị.
Trước sau Bauxite Việt Nam vẫn là một trang mạng yêu nước của nhân sĩ trí thức trong ngoài nước, chỉ đề xuất những vấn đề quan hệ đến lợi ích sống còn của đất nước, nhằm góp phần làm cho nước nhà thoát khỏi những khó khăn trước mắt, để ngày một phát triển vững chắc hơn, lãnh thổ vẹn toàn, đời sống nhân dân ngày một ấm no, hạnh phúc, đạt được mục tiêu một xã hội dân chủ công bằng, văn minh.

Chúng tôi, những người biểu tình và ủng hộ biểu tình chống việc Trung quốc gây hấn tại biển Đông, ký tên dưới đây, căn cứ Điều 53 Hiến pháp 1992 (công dân có quyền kiến nghị đến cơ quan nhà nước), xin gửi đến Quý vị Kiến nghị với những nội dung sau đây:
Ngày 18/08/2011, Ủy ban nhân dân Thành phố (UBNDTP) Hà Nội có thông báo không số, không có người ký, không có căn cứ Pháp luật. Theo thông báo này, yêu cầu chấm dứt biểu tình tự phát trên địa bàn Hà Nội, và đưa ra một số nhận định sai lệch. Chúng tôi kịch liệt phản đối thông báo này…

Cho dù tiếp tục giữ quyền viết Hiến pháp thì Đảng cũng hãy vì sự thịnh vượng của quốc gia mà chia sẻ bớt quyền lực cho nhân dân. Đừng nghĩ là tình hình chưa đủ xấu. Đừng nhìn các mâu thuẫn xã hội dựa trên các báo cáo hay dựa trên mấy câu leo lẻo của những người vẫn tới tặng quà: “Anh lãnh đạo chúng em làm ăn được”. Nhân dân đang bị nhũng nhiễu. Cái ác đang hoành hành. Nhiều “chức năng” đang phải vận hành bằng tiền bạc trong khi đa số nhân dân thì thiếu tiền nhất là tiền để mưu cầu công lý. Nên nhớ là những cuộc nổi dậy thường bắt đầu từ những uất ức của người dân trước những bất công chứ không phải từ những trí thức đang lên tiếng nhằm thức tỉnh chính quyền. Thay vì đào những đường hầm để thoát thân khi có biến như Gaddafi, ngay bây giờ hãy khai thông các lối ra cho toàn dân tộc.

Khi câu chuyện bauxite nóng trở lại, bạn đọc các báo đã phản hồi nhiều ý kiến đáng chú ý. Điển hình sau bài vận chuyển bauxite bất nhất, ngày 26/8 trên Người Lao Động báo mạng, bạn đọc Khánh viết: “Ngay từ đầu đã không có sự nhất trí cao với dự án khai thác bauxite này, thì dẫn đến sự bất nhất là điều dễ hiểu mà thôi”. Còn bạn đọc ký tên Nhân Dân khá bức xúc với phản hồi của mình: “Chẳng lẽ khi xây dựng nhà máy họ không biết phải vận chuyển đi đâu để bán sao? Nếu quả thực đầu tư để làm đường không có lãi nữa thì nên dừng lại khi còn chưa muộn, đừng bắt Nhà nứơc, nhân dân phải cõng thêm nợ”.

Thông tin bắt được Lê Văn Luyện, thủ phạm gây ra vụ thảm sát gần hết một gia đình tại tiệm vàng Ngọc Bích (Bắc Giang), đã làm nức lòng hàng triệu người đang ngày đêm đón đợi giờ phút thủ phạm bị lôi ra ánh sáng. Trong hàng trăm phản hồi của người đọc về những thông tin cập nhật trên báo có không ít ý kiến bàn tới những cách thức trừng trị sao cho tên cướp sát nhân kia đau đớn nhất, chứng tỏ sự căm phẫn của người dân với tội ác đã vượt lằn ranh thông thường.

Cho đến nay, vẫn chưa có một động thái nào từ phía Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội sau khi nhà văn Nguyên Ngọc công khai bức thư gửi cho Bí thư thành ủy Phạm Quang Nghị. Tuy nhiên, nhiều người đoán rằng một lời xin lỗi trong trường hợp này còn khó hơn “hái sao trên trời” bởi theo tình hình hiện nay, nói theo GS Chu Hảo, thì “nếu đây cũng là quan điểm chính thức của Đảng và Nhà nước thì chế độ này không phải là của nhân dân ta nữa rồi!”.

Về phía đảng, nhà nước: đồng thuận với anh em là thực hiện ‘cam kết Tàu’(chữ của nhà văn Nguyễn Quang Lập) hay ‘không còn mơ hồ’ trong nhận thức của nhà văn lão thành Nguyên Ngọc trong bài viết ngắn “Thôi nhé, hiểu rõ quá rồi!”. Sự ‘giác ngộ’ mà hai nhà văn đã nói thay nhiều người dân Việt có được sau chuyến đi và những phát ngôn của hai nhà ngoại giao dân sự, quân sự – Thứ trưởng Hồ xuân Sơn và Thứ trưởng Nguyễn chí Vịnh.
Sau chuyến đi Trung quốc của Thứ trưởng Ngoại giao dân sự Hồ xuân Sơn, nhiều người còn hoài nghi về một ‘đồng thuận Trung Việt’ nào đó nên một số vị đã ký kiến nghị yêu cầu bộ ngoại giao công khai ‘đồng thuận Trung Việt’ cho người dân ‘quán triệt’ như luật định.

Bài phát biểu của Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh ở Trung Quốc, tuy đã được các báo trong nước biên tập bỏ bớt nhiều câu phản cảm, nhưng vẫn gây phản ứng xấu trong dư luận nhân dân Việt Nam vốn rất nhạy cảm đối với chủ quyền quốc gia.
Hồi Trung Quốc cắt cáp tàu Bình Minh 2, nhiều người phẫn uất đòi Đảng, nhà nước ta vứt bỏ “16 chữ vàng” và quan hệ “4 tốt”. Lúc ấy, tôi có cho rằng không nên, vì “họ đưa ra ‘16 chữ vàng’ dù là để lừa bịp, nhưng ta nên nắm lấy để đòi hỏi hai bên thực hiện, cùng tôn trọng chủ quyền, bình đẳng hợp đồng kinh tế, trao đổi văn hóa…”.

Đầu thập kỷ 90, ngành Hàng không Việt Namcó một vụ tai nạn máy bay. Phóng viên báo Lao Động liền gọi điện thoại phỏng vấn Tổng giám đốc Nguyễn Hồng Nhị. Tổng giám đốc đã trả lời rất khúc chiết và đầy tinh thần trách nhiệm. Do phỏng vấn qua điện thoại nên phóng viên không có ảnh chụp kèm bài. Phòng thư ký Tòa soạn đã tìm trong kho tư liệu bức ảnh chụp Tổng giám đốc trước đó không lâu. Báo phát hành, bạn đọc phản ứng: “Tại sao trả lời về vụ tai nạn, ông Tổng giám đốc không có vẻ hối tiếc mà lại tươi cười?”. Ông Nguyễn Hồng Nhị hiểu tòa báo không có ảnh mới, nên thông cảm không hề chê trách. Tuy nhiên, chúng tôi thấy mình có trách nhiệm phải xin lỗi ông và nói lại với bạn đọc.