Chỉ còn một bước nữa thôi là Cuba sẽ bước tới con đường sáng, ấy là khi Cuba xác định cái cơ chế sinh ra tham nhũng có phải là cơ chế phản cách mạng hay không. Bây giờ còn hơi sớm để Cuba có thể tuyên bố điều này, nhưng hãy tin đi, nhất định Cuba sẽ đào mồ chôn cái cơ chế sinh ra tham nhũng đó, nhất định thế. Đấy xem, AFP kể: “Tháng Tư năm ngoái, giáo sư đại học Esteban Morales đã bị khai trừ khỏi đảng vì một bài viết của ông, trong đó ông khẳng định tham nhũng là yếu tố thực sự phản cách mạng, có tác hại lớn vì nó nằm ngay trong lòng chính quyền và guồng máy nhà nước. Ông Morales đã được phục hồi danh dự 3 tháng sau, vào tháng Bảy”. He he, thế thì một bước nữa có đâu xa.

Ông được bầu lên làm Tổng thống của nhà nước dân chủ đó qua phổ thông đầu phiếu tự do. Ông làm đúng một nhiệm kỳ 5 năm rồi về nghỉ.
Ông ở vị trí lãnh đạo không lâu. Nhưng nhà nước dân chủ do ông lập ra làm thế giới kính phục, sẽ trường tồn theo sự phát triển của nhân loại. Ông cũng trường tồn vì trở thành tượng đài trong lòng mỗi người dân Nam Phi và cả trong lòng của nhiều người khác trên khắp thế giới, trong đó có tôi.

Ngụy Quyền mà tôi muốn nói tức là những nhà cầm quyền độc tài nhưng núp dưới danh nghĩa dân chủ để lừa đảo nhân dân. Họ là nhà cầm quyền ngụy dân chủ, cướp chính quyên bằng bạo lực, hoặc mỵ dân để được bầu lên rồi sau khi nắm quyền lực lại lén lút chuyển qua chế độ độc tài nên gọi là ngụy quyền. Nó khác với những nhà cầm quyền dân chủ thật sự do nhân dân bầu lên thông qua bầu cử tự do.

Sáng nay, 29-8-2011, một tờ báo lớn có bài Ba điểm yếu của cuộc chiến Libya: 1- Bộc lộ yếu kém của NATO; 2- Lãnh đạo mới có thể không tốt hơn cũ; 3- Quá phụ thuộc vào NATO. Hôm kia, 27-8-2011, một nhà bình luận tên tuổi của báo chí ViệtNam đặt ra 2 “câu hỏi lớn”: Một là vai trò NATO, ngoài chuyện không kích và phong tỏa không phận, còn có gì nữa chưa được biết? Hai là, tại sao ông Gaddafi để mấtTripoli quá dễ dàng, nhanh chóng đến thế?
Thật kinh ngạc vì sự tổng kết cuộc chiến và câu hỏi lớn nhất của các nhà báo nước ta!

Cuộc xung đột ở Libya đã lại một lần nữa đưa những người tin rằng nền độc tài sẽ là vĩnh viễn và những người hiểu rằng độc tài chỉ có đứng vững khi người ta còn tin nó, sợ nó – nỗi sợ mà chính nó đã gieo vào lòng các thần dân của mình – và sự nể trọng mà nó tạo ra được trong phần còn lại của thế giới. Khi niềm tin không còn thì nó sẽ sụp đổ, như một lâu đài xây bằng cát hay là biến thành một con hổ giấy, nhà triết học Bernard-Henri Lévy viết trên tờ Le Point như thế.

Trong chính trị, rất khó nói chuyện đúng sai vì nói một cách đơn giản, chính trị là nghệ thuật giành và giữ quyền lực. Nhưng dù có quyền nhưng không phát huy dân chủ, “lòng dân không theo” như cách nói của Hồ Nguyên Trừng, con trai Hồ Quý Ly ở Việt Nam, không nhà nước nào có thể trụ vững, dù có bày ra nghìn kế trăm phương hòng duy trì ngôi báu.

Điều mỉa mai nhất là Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden đến Bắc Kinh vào đúng thời điểm giới truyền thông Trung Quốc đang bàn luận sôi nổi về sự suy vong của Mỹ. Không lâu về trước, các quan chức ngoại giao và giới trí thức hàng đầu – không kể giới quan chức ngân hàng trung ương – vẫn còn rất thận trọng về chủ đề này; nay thì bầu không khí đã thay đổi. Cuộc tranh luận trước đây về việc liệu Mỹ có đang suy tàn hay không đã trở nên không còn thích hợp khi những người theo “chủ nghĩa suy tàn” trở thành những người nắm bắt dư luận. Thậm chí, một số nhà bình luận quan trọng còn bàn thảo công khai về vấn đề “thừa kế”. Một luận cứ then chốt là sự tất yếu của lịch sử. Như lời một danh ngôn Trung Quốc: “Ba mươi năm trên bờ đông của dòng sông, ba mươi năm nữa trên bờ tây của dòng sông”.

Đọc bài “Stalin là người đã làm cho Liên Xô tan rã” của Peter Rutland và Philip Pomper do Phạm Nguyên Trường dịch đăng trên Bauxite Việt Nam, tôi sực nhớ đến một cuốn sách rất thú vị, được xuất bản ngay sau ngày nổ ra cuộc Cách mạng Tháng Mười với tiêu đề “Mười ngày rung chuyển thế giới” của John Reed, một nhà nghiên cứu xã hội học người Mỹ, người đã có mặt trong những ngày bão táp của Cách mạng Tháng Mười. Cuốn sách được dịch ra tiếng Việt từ năm 1960 và được tái bản năm 1977.

Hai mươi năm sau cuộc đảo chính làm tan rã Liên Xô, cần phải trở lại với câu đố về sự cáo chung bất ngờ của nó. Nhân vật nào phải chịu trách nhiệm nhiều nhất về sự sụp đổ của Liên Xô? Câu trả lời thường là nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev (đối với những người theo phái tự do) hay Tổng thống Mỹ Ronald Reagan (đối với những người bảo thủ). Nhưng trên thực tế, chỉ có một nhân vật xứng đáng được quan tâm mà thôi: đấy là Josef Stalin.

Vấn đề hậu Gaddafi là một bài toán lớn. Trước hết Libi cần một Hiến pháp tiến bộ vì lợi ích thật sự, chính đáng và lâu dài cho mọi tầng lớp nhân dân Libi. Những người có công và bị thương trong chiến tranh cần được xã hội trân trọng chăm sóc. Nếu Hiến pháp được thảo ra vì lợi ích của những người soạn thảo ra nó hay vì lợi ích của những nguời có công với cuộc cách mạng Libi thì chắc chắn xã hội Libi sẽ không thể tránh khỏi vòng xoáy bạo lực trong tương lai.
Số phận nghiệt ngã của Gaddafi là bài học lịch sử cho xã hội văn minh của nhân loại!