Giới trí thức đang bị nhiều người chỉ trích. Họ bị coi là người chịu trách nhiệm về những cuộc cải cách đầy tai hoạ hồi những năm 1990. Hơn nữa, có thể nhận thấy rõ xu hướng là người ta không chỉ lên án giới trí thức về chuyện đó, mà còn vì vai trò của họ trong lịch sử đất nước nói chung, bắt đầu gần như từ nửa sau thế kỷ XIX, tức là từ khi những nhà cách mạng “thông ngôn kí lục” bước vào con đường khủng bố. Những lời kết án mang tính khái quát như thế không làm ai ngạc nhiên. Chúng ta, một đất nước có truyền thống phản trí thức, một truyền thống đã mang đến không ít đau khổ cho cả trí thức lẫn nước Nga.

“Cuộc sống là chuỗi vay – trả vay. Nhưng không phải mọi món nợ đều được đánh giá bằng tiền của. Chỉ những người cầm bút mới cảm thấy được rằng trong sáng tác họ đã thực sự vay mượn lớn lao đến nhường nào”.
Đây là lời cảm tạ của tác giả Verne E. Henderson được dịch giả Hồ Kim Chung dịch từ quyển sách “What’s Ethical in Business – Đạo đức trong kinh doanh”.

Mấy năm nay trong xã hôi ta thường nghe nói đến các lỗi hệ thống. Và trong năm 2011 cụm từ tái cấu trúc được nhắc đi nhắc lại với tần số kỷ lục trong các giải pháp vượt qua khó khăn kinh tế gay gắt hiện nay. Không hẹn mà gặp, các từ này đã trở thành những từ khoá trong phần lớn các nghiên cứu về quản lý kinh tế xã hội trong cả năm 2011. Cho nên có lẽ cũng là tự nhiên nếu câu chuyện đầu năm xoay quanh tái cấu trúc và lỗi hệ thống.

140 năm đã qua đi, đọc lại thơ của Nguyễn Trường Tộ, ta hiểu và trân trọng tâm sự sâu kín, cao đẹp của ông. Nghiền ngẫm 58 bản Điều trần, ta không khỏi ngạc nhiên trước sự kiên trì và về trí tuệ phi thường của ông. Những di cảo ấy giúp ta hiểu nhân cách và tài năng của một người Việt xuất sắc – Nguyễn Trường Tộ. Mặt khác, có thể nói tài sản tinh thần ấy nếu nghiên cứu chu đáo, chắc chắn sẽ vẫn có ích cho công cuộc đổi mới hôm nay.

Phát biểu khai mạc [diễn văn chính], Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên, Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội đã khẳng định những nét quan trọng trong cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của học giả Lê Văn Hòe. Học giả Lê Văn Hòe – Nhà văn, Nhà nghiên cứu lịch sử, Nhà giáo – bút danh là Vân Hạc, sinh ngày 1 tháng 11 năm 1911 tại làng Mụ, thôn Mỗ Xá, xã Phú Nam An, huyện Chương Mỹ, Hà Đông (sau là Hà Tây, nay thuộc Hà Nội). 6 tuổi ông học chữ Hán. 9 tuổi bắt đầu học tiếng Pháp. Ông học trường Bưởi, sau cuộc bãi khóa để tang cụ Phan Châu Trinh của học sinh, ông thôi học và bắt đầu làm báo, viết sách.

Sáng 03/11 tại Viện Khoa học xã hội Việt Nam – số 1 Liễu Giai, Hà Nội đã diễn ra Đại hội thành lập Hội Kiều học Việt Nam.
Sau 3 năm chuẩn bị cùng với sự ủng hộ của Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng, Viện Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Văn học, Hội Nhà văn Việt Nam, Uỷ ban toàn quốc Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, Bộ Văn hoá – Thể thao và Du lịch, Bộ Nội vụ đã chính thức ký quyết định cho phép thành lập Hội Kiều học Việt Nam.
Đây được coi là sự kiện văn hóa, tạo một bước phát triển mới trong hoạt động nghiên cứu Truyện Kiều – một kiệt tác văn học Việt Nam của đại thi hào Nguyễn Du.

Là thủ khoa kỳ thi tú tài năm 1954 toàn vùng Hà Nội, đến nay nhìn lại ông đã có hơn 100 công trình nghiên cứu vật lý đăng trên các tạp chí khoa học uy tín toàn cầu, như một sự góp mặt đáng tự hào của người Việt trong cộng đồng khoa học thế giới. Là một nhà vật lý danh tiếng, nguyên giám đốc nghiên cứu trung tâm Nghiên cứu khoa học quốc gia Pháp (CNRS), giáo sư đại học Paris VI, từ xa ông vẫn đau đáu với những vấn đề nóng của đất nước.

Thế là nông dân không còn cửa nào để tiêu thụ sản phẩm thặng dư, đành phải bán cho tổ chức được Nhà nước phân công độc quyền thu mua & xuất khẩu lương thực là VFA theo giá rẻ mạt. Tổ chức này bán ra cho thị trường trong nước theo giá rẻ một phần trong số lương thực bị ghìm giá đó để yên lòng người tiêu dùng, sau đó họ sẽ cho xuất khẩu số gạo còn lại khi nào họ thấy có lợi cho túi tiền họ. Đúng là Đảng ta và Nhà nước ta đã “nói sao làm vậy”! Chỉ có điều khi thời cơ gặt hái thành quả đã đến thì lại để kẻ cơ hội tự do trục lợi là cớ làm sao?

Cho đến nay chúng tôi đã tổ chức hai hội thảo, đó là hội thảo “Hiểu trẻ em – dạy trẻ em” năm 2009, sau đó đến hội thảo “Chào lớp một” cuối năm 2010. Lần này, tại hội thảo “Tự học – tự giáo dục” nhóm sẽ giới thiệu tới độc giả 14 đầu sách mới (có bốn cuốn viết lại sách đã xuất bản năm ngoái). Qua tiến trình đó, nhóm Cánh Buồm đã đưa triết lý giáo dục của mình ra một cách tuần tự: phải hiểu trẻ em thì mới dạy được trẻ em. Trên cơ sở hiểu trẻ em, chúng tôi trình ra bộ sách với rất nhiều yếu tố tự học – tự giáo dục.

Ước gì cả xã hội từ đây sẽ xem vấn đề văn hóa Trung Quốc với một tâm thức khác, tỉnh táo và công bằng hơn đối với văn hóa Việt Nam vốn dĩ đã và đang bị làm cho nghèo đi do vô tình, do lợi nhuận hay do nhận thức dễ dãi mà nền văn hóa ấy đang dần dà trở thành gánh nặng hơn là di sản quý giá của dân tộc cần được giữ gìn.